Chokchai Prasert
ธุรกิจคลินิกความงามที่เติบโตเร็วมาพร้อมกับกฎระเบียบที่เข้มงวดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ผู้ประกอบการที่ต้องการเปิดหรือขยายคลินิกในปี 2569 ต้องทำความเข้าใจข้อกำหนดทางกฎหมายอย่างละเอียด เพราะการละเลยอาจนำไปสู่โทษปรับ การพักใช้ใบอนุญาต หรือแม้แต่การปิดกิจการ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (https://www.fda.moph.go.th) ได้ออกประกาศและแนวทางปฏิบัติใหม่หลายฉบับเพื่อยกระดับความปลอดภัยของผู้บริโภค
ภาพรวมกฎระเบียบใหม่
ใบอนุญาตสถานพยาบาล
คลินิกความงามต้องจดทะเบียนเป็นสถานพยาบาลตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล และต้องมีผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมรับผิดชอบตามที่กำหนด ใบอนุญาตต้องแสดงไว้อย่างเปิดเผย และต้องต่ออายุตามกำหนด ผู้ประกอบการหลายรายละเลยเรื่องการแจ้งเปลี่ยนแปลงสถานที่หรือเพิ่มเครื่องมือแพทย์ ซึ่งอาจทำให้ใบอนุญาตไม่ครอบคลุมบริการใหม่และเสี่ยงถูกดำเนินคดี
การโฆษณาและรีวิว
ในปี 2569 อย. เพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบโฆษณาคลินิกและผลิตภัณฑ์ความงามบนโซเชียลมีเดีย ห้ามใช้ข้อความเกินจริง เช่น “ขาวถาวร” “เห็นผลทันที” หรือการรับรองโดยบุคคลที่มีชื่อเสียงโดยไม่มีหลักฐานทางวิชาการรองรับ รีวิวที่จ้างเขียนหรือปิดบังความเสี่ยงก็เข้าข่ายผิดกฎหมาย ผู้ประกอบการต้องระบุข้อบ่งชี้ ข้อห้าม และผลข้างเคียงอย่างครบถ้วน
ความเสี่ยงที่ผู้ประกอบการมองข้าม
ความเสี่ยงทางกฎหมายที่พบบ่อย ได้แก่ การใช้ยาและเครื่องมือแพทย์ที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน การให้บริการโดยบุคลากรที่ไม่ได้รับอนุญาต เช่น พนักงานขายทำทรีตเมนต์เลเซอร์โดยไม่มีผู้ประกอบวิชาชีพควบคุม การเก็บข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าโดยไม่ได้รับความยินยอมตามกฎหมาย PDPA และการไม่จัดทำประวัติการรักษาอย่างถูกต้อง ปัญหาเหล่านี้มักถูกตรวจพบเมื่อเกิดข้อร้องเรียนจากลูกค้า
แนวทางปฏิบัติให้ถูกกฎหมาย
ผู้ประกอบการควรจัดทำคู่มือมาตรฐานการปฏิบัติงานสำหรับพนักงานทุกคน ตรวจสอบทะเบียนยาและเครื่องมือแพทย์กับ อย. เป็นประจำ จัดเก็บเอกสารยินยอมรับการรักษาให้ครบถ้วน และหมั่นอบรมพนักงานเกี่ยวกับกฎหมายใหม่ การขอคำปรึกษาจากทนายความหรือที่ปรึกษาด้านกฎหมายสาธารณสุขเป็นอีกทางที่ช่วยลดความเสี่ยงในระยะยาว
ประเด็นที่น่าจับตา
แนวโน้มการบังคับใช้กฎหมายจะเข้มข้นขึ้น โดยเฉพาะการตรวจสอบโฆษณาออนไลน์และคลินิกที่ใช้บุคคลไม่มีใบอนุญาต คลินิกที่วางระบบ compliance ได้ดีตั้งแต่ต้นจะมีความได้เปรียบด้านความเชื่อมั่นและลดต้นทุนจากค่าปรับหรือการถูกฟ้องร้อง
