ความเหลื่อมล้ำทางภูมิภาค: โรคไตเรื้อรังในภาคอีสานและพื้นที่ห่างไกลของไทย

โรคไตเรื้อรัง ไม่ได้กระจายตัวเท่าเทียมกันทั่วประเทศไทย ข้อมูลจาก THAI-CKD Registry และการศึกษา Regional Disparities in Chronic Kidney Disease Across Thailand เปิดเผยว่า ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อีสาน) มีอัตราการเกิดโรคไตเรื้อรังสูงที่สุดในประเทศ และเป็นพื้นที่ที่เผชิญกับ โรคไตเรื้อรังที่ไม่ทราบสาเหตุ (CKDu) ซึ่งพบมากเป็นพิเศษในกลุ่มเกษตรกร

ทำไมภาคอีสานถึงเสี่ยงที่สุด?

ปัจจัยที่ทำให้ภาคอีสานมีความเสี่ยงสูง ได้แก่ พฤติกรรมการบริโภคอาหารรสเค็มจัด ซึ่งเป็นวัฒนธรรมการกินที่ฝังลึก การเข้าถึงบริการสุขภาพที่จำกัด โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล อาชีพเกษตรกรรม ที่ต้องสัมผัสกับสารเคมีทางการเกษตรและสภาพอากาศร้อนจัด ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล และ ความชุกของโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ที่สูงกว่าภูมิภาคอื่น

ข้อมูลจาก THAI-CKD Registry ระบุว่า CKDu คิดเป็นร้อยละ 22 ของผู้ป่วย CKD ทั้งหมด และพบมากใน ภาคกลาง (ร้อยละ 33) และภาคตะวันตก (ร้อยละ 24) ขณะที่ภาคอีสานมีสัดส่วนผู้ป่วย ไตเสื่อมจากเบาหวานและความดันโลหิตสูง สูงกว่าภูมิภาคอื่นอย่างมีนัยสำคัญ

ผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคม

ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในพื้นที่ห่างไกลต้องเดินทางไกลเพื่อเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลจังหวัดหรือโรงพยาบาลศูนย์ ซึ่งสร้างภาระทั้งค่าเดินทางและเวลาที่สูญเสียไปจากการทำงาน ครอบครัวต้องแบกรับค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม และในหลายกรณี ผู้ป่วยต้องหยุดทำงานหรือลดชั่วโมงการทำงานลง ส่งผลให้รายได้ครัวเรือนลดลงอย่างมีนัยสำคัญ

แนวทางแก้ไขที่ต้องอาศัยความร่วมมือ

กระทรวงสาธารณสุขได้เริ่มดำเนิน CKD Model ในชุมชน โดยใช้กลไกความร่วมมือของ คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) และ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ในการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงและให้ความรู้เรื่องการป้องกันโรคไตในชุมชน นอกจากนี้ การนำ point-of-care testing สำหรับตรวจ albuminuria มาใช้ในระดับปฐมภูมิ ยังช่วยให้การคัดกรองทำได้รวดเร็วและครอบคลุมมากขึ้น

การเข้าถึงยาป้องกันไต: ช่องว่างที่ต้องปิด

ข้อมูลจาก Thai CKD Project ยังเผยให้เห็นว่า การใช้ยาป้องกันไต (kidney-protective agents) เช่น SGLT2 inhibitors และ GLP-1 receptor agonists ยังอยู่ในระดับต่ำมาก โดยมีผู้ป่วยเพียง ร้อยละ 14 ที่ได้รับ SGLT2i และเพียง ร้อยละ 5.6 ที่ได้รับ GLP-1RA ซึ่งเป็นช่องว่างสำคัญที่ต้องเร่งแก้ไข โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกลที่การเข้าถึงยาอาจจำกัดมากกว่ากรุงเทพมหานคร

  • Related Posts

    5G Ambulance และมาตรฐาน Digital EMS

    รถพยาบาลที่ไม่ใช่แค่รถฉุกเฉิน เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม 2569 รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ลงพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานีเพื่อติดตามโครงการส่งเสริมการใช้เทคโนโลยี 5G เพื่อยกระดับบริการการแพทย์ฉุกเฉิน (5G Ambulance) ของสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (ดีป้า) โดยมีโรงพยาบาลพิบูลมังสาหารเป็นพื้นที่นำร่อง โครงการนี้ไม่ใช่แค่การติดตั้งอุปกรณ์สื่อสารในรถพยาบาล แต่เป็นการเปลี่ยนรถพยาบาลให้เป็นห้องฉุกเฉินเคลื่อนที่ที่เชื่อมต่อกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้แบบเรียลไทม์ Digital EMS: มาตรฐานใหม่ที่จับต้องได้ ในเดือนสิงหาคม 2569 สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับ สพฉ. และสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) เปิดตัว “Digital EMS”…

    AI หมอตาฉบับไทย ความหวังใหม่ในการคัดกรองต้อกระจกก่อนสาย

    คอขวดของการคัดกรอง ที่ไม่ได้มีแค่เรื่องจำนวนจักษุแพทย์ ปัญหาหนึ่งที่ทำให้ต้อกระจกในประเทศไทยยังคงเป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ของการสูญเสียการมองเห็น คือกระบวนการคัดกรองที่มีข้อจำกัด ทั้งจำนวนจักษุแพทย์ที่ไม่เพียงพอเมื่อเทียบกับจำนวนผู้ป่วยที่เพิ่มขึ้นตามอายุ และความแออัดในโรงพยาบาลใหญ่ที่ทำให้ผู้ป่วยต้องรอคิวนาน ส่งผลให้ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยเข้าสู่กระบวนการรักษาช้าเกินไป ในช่วงที่สายตาสูญเสียไปมากแล้ว จุดเปลี่ยนจากโรงพยาบาลศิริราช: AI ที่ไม่ได้มีไว้แค่ตอบคำถาม ในปี 2569 คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ได้เปิดตัว “Siriraj Health Bot” หรือ หมอ SaeRé ซึ่งเป็นระบบ AI ที่ให้บริการผ่านแอปพลิเคชันไลน์ โดยในระยะแรกได้นำร่องให้บริการเกี่ยวกับ “โรคตา” เป็นกลุ่มแรก และเปิดให้ใช้บริการฟรี…

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    You Missed

    GASA Global Anti-Scam Summit Asia เปิดฉากที่กรุงเทพฯ ระดมผู้นำภาครัฐและเอกชนร่วมสกัดภัยสแกมเมอร์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

    • By Naree
    • November 10, 2026
    • 12 views
    GASA Global Anti-Scam Summit Asia เปิดฉากที่กรุงเทพฯ ระดมผู้นำภาครัฐและเอกชนร่วมสกัดภัยสแกมเมอร์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

    5G Ambulance และมาตรฐาน Digital EMS

    5G Ambulance และมาตรฐาน Digital EMS

    วิกฤตน้ำท่วมปลุกไทยเร่งหาทางออก! Aquatech Asia 2026 เปิดเวทีเทคโนโลยีน้ำระดับโลกครั้งแรกในไทย 25–27 พฤศจิกายนนี้

    • By Naree
    • November 9, 2026
    • 14 views
    วิกฤตน้ำท่วมปลุกไทยเร่งหาทางออก! Aquatech Asia 2026 เปิดเวทีเทคโนโลยีน้ำระดับโลกครั้งแรกในไทย 25–27 พฤศจิกายนนี้

    ภูเก็ต สนามประลองแฟชั่นรีสอร์ทแวร์ที่ผสมผสานไลฟ์สไตล์ชายหาดและบีชคลับ

    ภูเก็ต สนามประลองแฟชั่นรีสอร์ทแวร์ที่ผสมผสานไลฟ์สไตล์ชายหาดและบีชคลับ

    แฟนมีตติ้งกับการกระจายรายได้สู่เมืองรอง ผ่านกลไก “Fan Tourism”

    แฟนมีตติ้งกับการกระจายรายได้สู่เมืองรอง ผ่านกลไก “Fan Tourism”

    ASUENE and Thailand’s Sustain Hub Collaborate on Smarter Factory Upgrades Through Adoption of EnergyPilot AI

    • By Naree
    • November 6, 2026
    • 19 views
    ASUENE and Thailand’s Sustain Hub Collaborate on Smarter Factory Upgrades Through Adoption of EnergyPilot AI