ความเหลื่อมล้ำทางภูมิภาค: โรคไตเรื้อรังในภาคอีสานและพื้นที่ห่างไกลของไทย

โรคไตเรื้อรัง ไม่ได้กระจายตัวเท่าเทียมกันทั่วประเทศไทย ข้อมูลจาก THAI-CKD Registry และการศึกษา Regional Disparities in Chronic Kidney Disease Across Thailand เปิดเผยว่า ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อีสาน) มีอัตราการเกิดโรคไตเรื้อรังสูงที่สุดในประเทศ และเป็นพื้นที่ที่เผชิญกับ โรคไตเรื้อรังที่ไม่ทราบสาเหตุ (CKDu) ซึ่งพบมากเป็นพิเศษในกลุ่มเกษตรกร

ทำไมภาคอีสานถึงเสี่ยงที่สุด?

ปัจจัยที่ทำให้ภาคอีสานมีความเสี่ยงสูง ได้แก่ พฤติกรรมการบริโภคอาหารรสเค็มจัด ซึ่งเป็นวัฒนธรรมการกินที่ฝังลึก การเข้าถึงบริการสุขภาพที่จำกัด โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล อาชีพเกษตรกรรม ที่ต้องสัมผัสกับสารเคมีทางการเกษตรและสภาพอากาศร้อนจัด ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล และ ความชุกของโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ที่สูงกว่าภูมิภาคอื่น

ข้อมูลจาก THAI-CKD Registry ระบุว่า CKDu คิดเป็นร้อยละ 22 ของผู้ป่วย CKD ทั้งหมด และพบมากใน ภาคกลาง (ร้อยละ 33) และภาคตะวันตก (ร้อยละ 24) ขณะที่ภาคอีสานมีสัดส่วนผู้ป่วย ไตเสื่อมจากเบาหวานและความดันโลหิตสูง สูงกว่าภูมิภาคอื่นอย่างมีนัยสำคัญ

ผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคม

ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในพื้นที่ห่างไกลต้องเดินทางไกลเพื่อเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลจังหวัดหรือโรงพยาบาลศูนย์ ซึ่งสร้างภาระทั้งค่าเดินทางและเวลาที่สูญเสียไปจากการทำงาน ครอบครัวต้องแบกรับค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม และในหลายกรณี ผู้ป่วยต้องหยุดทำงานหรือลดชั่วโมงการทำงานลง ส่งผลให้รายได้ครัวเรือนลดลงอย่างมีนัยสำคัญ

แนวทางแก้ไขที่ต้องอาศัยความร่วมมือ

กระทรวงสาธารณสุขได้เริ่มดำเนิน CKD Model ในชุมชน โดยใช้กลไกความร่วมมือของ คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) และ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ในการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงและให้ความรู้เรื่องการป้องกันโรคไตในชุมชน นอกจากนี้ การนำ point-of-care testing สำหรับตรวจ albuminuria มาใช้ในระดับปฐมภูมิ ยังช่วยให้การคัดกรองทำได้รวดเร็วและครอบคลุมมากขึ้น

การเข้าถึงยาป้องกันไต: ช่องว่างที่ต้องปิด

ข้อมูลจาก Thai CKD Project ยังเผยให้เห็นว่า การใช้ยาป้องกันไต (kidney-protective agents) เช่น SGLT2 inhibitors และ GLP-1 receptor agonists ยังอยู่ในระดับต่ำมาก โดยมีผู้ป่วยเพียง ร้อยละ 14 ที่ได้รับ SGLT2i และเพียง ร้อยละ 5.6 ที่ได้รับ GLP-1RA ซึ่งเป็นช่องว่างสำคัญที่ต้องเร่งแก้ไข โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกลที่การเข้าถึงยาอาจจำกัดมากกว่ากรุงเทพมหานคร

  • Related Posts

    Fracture Liaison Service: แสงแห่งความหวังท่ามกลางความไม่พร้อมของระบบสุขภาพไทย

    เมื่อกระดูกหักครั้งแรกกลายเป็นโอกาสทอง ในการจัดการ osteoporosis กระดูกหักครั้งแรกคือของขวัญที่มักถูกมองข้าม ผู้ป่วยที่เคยประสบกระดูกหักจากความเปราะบางมีความเสี่ยงสูงมากที่จะเกิดกระดูกหักครั้งต่อไป ซึ่งมักเกิดขึ้นภายในไม่กี่เดือน การแทรกแซงทันท่วงทีหลังกระดูกหักครั้งแรกสามารถป้องกันวงจรแห่งการพังทลายที่นำไปสู่การสูญเสียความเป็นอิสระ น่าเสียดาย ในระบบสุขภาพหลายแห่งรวมถึงไทย ผู้ป่วยที่ออกจากโรงพยาบาลหลังผ่าตัดกระดูกสะโพกหักมักไม่ได้รับการติดตามที่เพียงพอสำหรับสุขภาพกระดูก พวกเขาได้รับการรักษาเพราะกระดูกหัก ไม่ใช่เพราะ osteoporosis ที่เป็นสาเหตุพื้นฐาน นี่คือจุดที่โมเดล Fracture Liaison Service (FLS) เสนอทางออกที่พิสูจน์แล้ว หลักฐานจริงจากโรงพยาบาลตำรวจ กรุงเทพฯ การศึกษาแบบ prospective cohort ที่ประเมินการนำ FLS ไปใช้เป็นเวลาห้าปีที่โรงพยาบาลตำรวจ กรุงเทพฯ ให้ข้อมูลที่ไม่สามารถเพิกเฉยได้…

    5G Ambulance และมาตรฐาน Digital EMS

    รถพยาบาลที่ไม่ใช่แค่รถฉุกเฉิน เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม 2569 รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ลงพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานีเพื่อติดตามโครงการส่งเสริมการใช้เทคโนโลยี 5G เพื่อยกระดับบริการการแพทย์ฉุกเฉิน (5G Ambulance) ของสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (ดีป้า) โดยมีโรงพยาบาลพิบูลมังสาหารเป็นพื้นที่นำร่อง โครงการนี้ไม่ใช่แค่การติดตั้งอุปกรณ์สื่อสารในรถพยาบาล แต่เป็นการเปลี่ยนรถพยาบาลให้เป็นห้องฉุกเฉินเคลื่อนที่ที่เชื่อมต่อกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้แบบเรียลไทม์ Digital EMS: มาตรฐานใหม่ที่จับต้องได้ ในเดือนสิงหาคม 2569 สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับ สพฉ. และสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) เปิดตัว “Digital EMS”…

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    You Missed

    Othello ESG Consultant เปิดรับสมัครหลักสูตร ISSB Disclosure Training อย่างเป็นทางการจาก IFRS Foundation ครั้งเดียวในไทยปีนี้ 15–16 ธ.ค. 2569 ที่กรุงเทพฯ

    • By Naree
    • November 21, 2026
    • 12 views
    Othello ESG Consultant เปิดรับสมัครหลักสูตร ISSB Disclosure Training อย่างเป็นทางการจาก IFRS Foundation ครั้งเดียวในไทยปีนี้ 15–16 ธ.ค. 2569 ที่กรุงเทพฯ

    เกมแนว ADV ที่ผสมผสานเรื่องราวการทำงานและความสัมพันธ์ผ่านการสื่อสาร『Muv-Luv Girls Garden Mellow Days』เปิดให้เล่นแล้ว! พร้อมรับ Serial Code สำหรับแลกรับ Memory สุดพิเศษจากเกม 『Mabugaru』 ที่มีเฉพาะในแคมเปญนี้!

    • By Naree
    • November 20, 2026
    • 14 views
    เกมแนว ADV ที่ผสมผสานเรื่องราวการทำงานและความสัมพันธ์ผ่านการสื่อสาร『Muv-Luv Girls Garden Mellow Days』เปิดให้เล่นแล้ว! พร้อมรับ Serial Code สำหรับแลกรับ Memory สุดพิเศษจากเกม 『Mabugaru』 ที่มีเฉพาะในแคมเปญนี้!

    ผลกระทบทางสังคมและเศรษฐกิจของเทเลนท์โชว์ต่ออุตสาหกรรมสร้างสรรค์ไทย

    ผลกระทบทางสังคมและเศรษฐกิจของเทเลนท์โชว์ต่ออุตสาหกรรมสร้างสรรค์ไทย

    สภาเอสเอ็มอีชง “7 ช่วงการเติบโต” รื้อเกณฑ์จัดกลุ่มเอสเอ็มอีที่ใช้มากว่า 10 ปี ย้ำเครดิตเทอม 30-45 วันต้องเห็นผลจริง หนุนกระจายเทคโนโลยีถึงรายย่อย

    • By Naree
    • November 19, 2026
    • 29 views
    สภาเอสเอ็มอีชง “7 ช่วงการเติบโต” รื้อเกณฑ์จัดกลุ่มเอสเอ็มอีที่ใช้มากว่า 10 ปี ย้ำเครดิตเทอม 30-45 วันต้องเห็นผลจริง หนุนกระจายเทคโนโลยีถึงรายย่อย

    ญี่ปุ่นเปิดรับสมัครผู้ประกอบการต่างชาติเข้าร่วมจัดแสดงสินค้าในงาน “INCHEM TOKYO 2027” งานแสดงสินค้าอุตสาหกรรมเคมีและโรงงานที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของญี่ปุ่น

    • By Naree
    • November 19, 2026
    • 46 views
    ญี่ปุ่นเปิดรับสมัครผู้ประกอบการต่างชาติเข้าร่วมจัดแสดงสินค้าในงาน “INCHEM TOKYO 2027” งานแสดงสินค้าอุตสาหกรรมเคมีและโรงงานที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของญี่ปุ่น

    จากกระทะถึงโต๊ะอาหาร: ทำความเข้าใจความแตกต่างสำคัญระหว่าง “หัวกะทิ” และ “หางกะทิ” ในอาหารไทย

    จากกระทะถึงโต๊ะอาหาร: ทำความเข้าใจความแตกต่างสำคัญระหว่าง “หัวกะทิ” และ “หางกะทิ” ในอาหารไทย